تحلیل کیفی عوامل مؤثر بر رفتار خرید مصرف‌کنندگان در فضای آنلاین
  •   آرشیو : نسخه تابستان 1405
  •   کد پذیرش : 12469
  •   موضوع : مدیریت بازرگانی
  • نویسنده/گان : | سارا کشت پور
  •   زبان : فارسی
  •   نوع مقاله : پژوهشی
  •   چکیده مقاله به فارسی : تجارت الکترونیک جهانی که در سال‌های اخیر با شتابی بی‌سابقه رشد کرده، دیگر صرفاً بستری موازی برای خرید سنتی نیست، بلکه به اکوسیستمی مستقل با منطق رفتاری خاص خود بدل شده است. ایران با وجود چالش‌های زیرساختی، تحریمی و نوسانات اقتصادی، شاهد گسترش چشمگیر پلتفرم‌های فروش آنلاین و تغییر محسوس در الگوهای مصرف بوده است؛ روندی که نشان می‌دهد رفتار مصرف‌کننده ایرانی، به‌رغم محدودیت‌های ساختاری، در حال بازتعریف خود متناسب با فضای دیجیتال است. این پژوهش با رویکرد کیفی به تحلیل و شناسایی عوامل کلیدی که بر تصمیم‌گیری خرید آنلاین مؤثرند، پرداخته است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که عوامل فناورانه، روان‌شناختی، اجتماعی، اقتصادی و امنیتی نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری الگوهای خرید آنلاین دارند. نتایج این پژوهش می‌تواند برای کسب‌وکارهای آنلاین، طراحان پلتفرم‌های تجارت الکترونیک و پژوهشگران حوزه بازاریابی دیجیتال کاربردی باشد.
  •   لیست منابع : ابراهیم پور، حبیب، نعمتی، ولی، اردبیلی، سینا و سیدموسوی، میرحمید. (1404). ارزیابی اثربخشی کمپین‌های بازاریابی اجتماعی در گردشگری پایدار: رویکرد مبتنی‌بر یادگیری ماشین. تحقیقات بازاریابی نوین، 15(4)، 99-124.doi: 10.22108/nmrj.2025.146347.3228
    امیری، امید و شفیعی، ساناز. (1405). تأثیر مشتری مداری نسبت به فروشندگان و خریداران بر عملکرد پلتفرم‌های تجارت الکترونیکی با نقش تعدیل‌گر تردید خرید در مشتری و تردید خرید در فروشنده. مطالعات رفتار مصرف‌کننده، 12(4)، 134-156. doi: 10.22034/cbsj.2025.140228.2634
    آهنگرداودی، پژمان، آسایش، فرزاد، هاشمی، سید محمود و طوطیان، صدیقه. (1403). طراحی و اعتبارسنجی الگوی تغییر رفتار مصرف‌کننده نهایی از آفلاین به آنلاین با رویکرد پژوهش آمیخته در گروه کالاهای تندمصرف. مطالعات رفتار مصرف‌کننده، 11(1)، 167-193. doi: 10.22034/cbsj.2024.63064
    بزرگ پور، زینب، باشکوه اجیرلو، محمد، رحیمی کلور، حسین و زارعی، قاسم. (1403). خوشه‌بندی محرک‌های مؤثر بر رفتار انتخاب کانال مشتریان در بستر خرده‌فروشی همه‌کاناله. تحقیقات بازاریابی نوین، 14(4)، 31-64. doi: 10.22108/nmrj.2025.143125.3111
    بهشتی فر، آرامش، غلامی، محمود و صادقی، امیر. (1404). طراحی الگوی پیشایندهای اجتناب کاربران از تبلیغات درون‌برنامه‌ای در برنامه‌های کاربردی گوشی‌های هوشمند. تحقیقات بازاریابی نوین، 15(4)، 1-30. doi: 10.22108/nmrj.2025.142371.3095
    جعفری‌ هفتخوانی، نادر و محسنی، حسنعلی. (1399). عوامل مؤثر بر تغییر رفتار مصرف کنندگان نسبت به کالای ملّی با استفاده از رویکرد بازاریابی اجتماعی (مورد مطالعه: صنعت پوشاک مردانه ایران). تحقیقات بازاریابی نوین، 10(1)، 39-62. doi: 10.22108/nmrj.2020.118404.1825
    حکیم فعال اصفهانی،سید محمد فرید، رجب‌زاده طهماسبی،علی و رزمجو،علی اکبر. (1405). سطح کیفیت تعامل و تجربه کاربر با محتوای خبری در فضای مجازی. (e227552). علوم خبری، e227552 doi: 10.22034/lrsi.2025.511285.1346
    حمیدیا، بابک، ماستری فراهانی، محمد، یعقوبی، ابوالفضل و رضوی، سید محمّد فؤاد. (1403). بررسی عوامل مؤثر بر فرایند رفتار مصرف‏ کننده پلتفرم ‏های خدمات و مشاوره های پزشکی آنلاین. مطالعات رفتار مصرف‌کننده، 11(2)، 1-23. doi: 10.22034/cbsj.2024.137773.2391
    کریمی، علی و حسینی، زهرا. (۱۴۰۱). نقش اعتماد در توسعه تجارت الکترونیک. فصلنامه مطالعات مدیریت کسب‌وکار هوشمند، ۱۰(۳۸)، ۱۱۵-۱۴۲.
    میرشکاری،عباس و قربان نیا،امیرمحمد. (1405). مطالعه تطبیقی قابلیت استناد به حقوق حمایت از مصرف‌کننده برای صیانت از داده‌های شخصی در نظام حقوقی آمریکا، اتحادیه اروپا و ایران. (e735357). فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، e735357 doi: 10.22034/law.2026.2083230.1753.
    Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
    Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.
    Lim, Y. J., Osman, A., Salahuddin, S. N., Romle, A. R., & Abdullah, S. (2016). Factors influencing online shopping behavior: The mediating role of purchase intention. Procedia Economics and Finance, 35, 401-410.
    Venkatesh, V., Thong, J. Y., & Xu, X. (2012). Consumer acceptance and use of information technology: Extending the unified theory of acceptance and use of technology. MIS Quarterly, 36(1), 157-178.
    Turkson, P. J., Amoah, F., & Amoah, L. N. A. (2026). An investigation into factors influencing consumer buying behaviour towards online shopping in Ghana. African Journal of Economic and Management Studies, 17(1), 55-71.
    Solanki, S., & Bari, P. (2026). Unveiling the Dynamics of Contemporary Online Consumer Behaviour: Leveraging Predictive Analytics for Strategic Insights. In Technology and Beyond (pp. 54-64). CRC Press.
    Karmaker, S., Oishi, M. E. F., Qasem, A., Sami, S. B. S., & Noor, J. (2025). Exploring influential factors of consumer purchase behavior on the adoption of digital payment apps in Bangladesh. Computers in Human Behavior Reports, 17, 100587.
    Sharma, A. P., Starčević, S., & Saha, R. (2024). Determinants of customer buying behaviour in omnichannel retailing: a systematic literature review and future research directions. Journal of Service Theory and Practice, 34(6), 822-863.
    Wang, Q., Zhu, X., Wang, M., Zhou, F., & Cheng, S. (2023). A theoretical model of factors influencing online consumer purchasing behavior through electronic word of mouth data mining and analysis. Plos one, 18(5), e0286034.
  •   کلمات کلیدی به فارسی : رفتار مصرف‌کننده، خرید آنلاین، تجارت الکترونیک، تحلیل کیفی، بازاریابی دیجیتال.
  •   چکیده مقاله به انگلیسی : Global e-commerce, which has grown at an unprecedented pace in recent years, is no longer merely a parallel platform to traditional shopping; rather, it has evolved into an independent ecosystem with its own distinct behavioral logic. Despite infrastructure challenges, sanctions, and economic volatility, Iran has witnessed a remarkable expansion of online sales platforms and a noticeable shift in consumption patterns—a trend indicating that Iranian consumer behavior is redefining itself to align with the digital landscape, notwithstanding structural constraints. This study employs a qualitative approach to analyze and identify the key factors influencing online purchasing decisions. The findings indicate that technological, psychological, social, economic, and security factors play a decisive role in shaping online shopping patterns. The results offer practical value for online businesses, e-commerce platform designers, and researchers in the field of digital marketing.
  •   کلمات کلیدی به انگلیسی : Consumer behavior, online shopping, e-commerce, qualitative analysis, digital marketing.
  •  صفحات : 57-77
  •   دانلود فایل ( 657.19 KB )